Chronologie Cuba/België

 

 

Huib Billiet Adriaansen

 

 

1522

De Brugse Dominikaan Jan De Witte (Albus), afkomstig uit Lopem, leermeester en biechtvader van de zuster van Keizer Karel, wordt tot eerste bisschop van Cuba benoemd. Hij ziet zijn bisdom niet van dichtbij. Wel dicteert hij op afstand enkele wetten ter bevordering en verfraaiing van de katholieke erediensten in de kathedraal van Santiago de Cuba.

 

1540

De Leuvenaar Gaspar Looman delft naar kopererts in de buurt van Santiago de Cuba.

 

1557

Jan Van Antwerpen is de eerste betaalde stadsmuzikant van Cuba. Hij mag voor zesendertig dukaten per jaar op de trom slaan, telkens wanneer in de haven een schip in zicht komt. Dezelfde Jan zal veel later als romanfiguur opduiken in: ‘El camino de Santiago’. Alejo Carpentier laat hem met twee trommels de hele Schelde aflopen. Dat is dus driehondervijfenvijftig kilometer.

 

1580

Pedro Flamenco woont in Havana. Hij verkoopt huiden in Sevilla.

 

1583

Om de verkoopprijs de hoogte in te jagen, wordt het gebouw aan de Garenmarkt in Brugge, waar Jan de Witte heeft gewoond, door de verkoper als “wijlen thof van Caester en Cuba' opgegeven.

 

1599

Jan van Brussel, wapensmid van de artillerie, vervaardigt in Havana het eerste beeld van Santa Bárbara.

 

16??

In het eerste Cubaanse gedicht neemt Silvestre de Balboa het op voor de illegale Vlaamse handelaars. Zij voorzien de inwoners van het eiland van de nodige producten die ze door het moederland Spanje worden ontzegd.

Veel schepen uit Engeland, Vlaanderen

en Bretagne komen hier aanmeren

om huiden voor zijde en laken

te ruilen en geld weg te nemen

 

1610

In Havana komen de schepen van Antwerpenaar Dionisio Lhermite (in dienst van Spanje) aan, met materiaal voor de scheepswerven. Onder het materiaal bevinden zich ook 3000 kazen.

 

1619

De firma Van Immerseel betrekt voorraden huiden uit Cuba.

 

1620

De Vlaming Juan Xinete, piraat en gehuwd in Havana, belandt in de cel wegens hatelijke uitlatingen tegen de Habaneros.

 

1663

De Vlaamse ingenieur Marcos Lucio, verdacht van contacten met een Frans spion, wordt in Havana door de gouverneur in bescherming genomen.

 

1670

De firma van Andrés de Conique, zoon van een Antwerpse koopman, gaat bankroet in Havana. Hij trekt naar Spanje, raakt betrokken bij de zilversmokkel, en wordt ter dood veroordeeld.

 

1698

Op 16 januari maken twee Vlaamse weduwen zich klaar om Cuba te verlaten. Clara de Nicolette was getrouwd met de gouverneur van Chucuito, Anna Lindic was getrouwd met de gouverneur van Cartagena. Beiden beschikten over een aanzienlijk fortuin.

 

1720

De Gentenaar Carolus Habré huwt in Havana met Thérèse Hamble uit Saint Malo. Hij wordt de eerste boekdrukker van Cuba.

 

1738

De Vlaming Gaspar de Courseulle, militair ingenieur in Havana, verzet zich tegen de afbraak van de stadsmuur rond Havana.

 

1829

De Cubaanse pedagoog en filosoof José Luz y Caballero bezoekt België.

 

1830

François de Coninck wordt tot consul voor België in Havana aangesteld.

 

1832

Jean-Guillaume Collins de Ham plant koffie in de buurt van Matanzas. Vier jaar eerder werd hij aan de universiteit van Havana tot professor in de medicijnen benoemd.

 

1835

Brussel begint met de levering van machines van de firma Derosne et Cail voor suikercentrales op Cuba.

 

1836

De op Cuba werkzame auteur Ramón de La Sagra, bezoekt België en doet daarvan verslag in twee boeken. Hij wordt vaste medewerker van de Belgische enquêtecommissie die de eerste grootschalige industriële statistieken opstelt.

 

1837

Koning Leopold I onderneemt stappen om het eiland Cuba te kopen. Als die ‘koop van de eeuw’ een beetje te hoog gegrepen blijkt, richt hij zijn aandacht op het Isla de Pinos (nu Jeugdeiland).

 

1839

L.A. Verbrugghe wordt als Belgische consul aangesteld in Santiago de Cuba.

 

1841

August 't Kint wordt tot consul-generaal van Centraal-Amerika benoemd. Hij bezoekt Cuba.

 

De Belgische handelsvloot start zijn medewerking om Chinese koelies naar Cuba over te brengen. De brikken staan erom bekend het grootste aantal koelies ‘ongeschonden’ af te leveren.

 

De Cubaanse violist José Domingo Bousquet Puig volgt in Parijs les bij de Belgische vioolleraar André Robberechts.

 

1847

Edmundo Meert wordt benoemd tot Belgische consul in Havana. Hij zal een belangrijke rol spelen voor de linnenexport uit Vlaanderen naar Cuba.

1854

In Oostende vergaderen de Amerikaanse gezanten in Frankrijk, Engeland en Spanje over de verkoop van Cuba.

 

Bij de opening van het Colegio de los Bethlemitas in Havana worden leerplannen gebruikt van o.a. Belgische jezuïeten.

 

1858

De Belgische uitvoer naar Cuba bestaat onder meer uit jenever, tegels en bakstenen uit Boom, textielproducten, spijkers, vensterglas, kaarsen, hooi en lijnzaadolie.

 

1865

De kunstenaar Henri Cleenewerk schildert in Matanzas enkele doeken (o.a. ‘La Tajona’ en ‘El valle del Yumurí’) die nu tot het Cubaanse kunstpatrimonium behoren.

 

Vanuit België wordt de metalen structuur voor de bouw van het Teatro Tacón in Havana aangevoerd.

 

1881

De Belgische violist José Van der Gucht wordt in Havana directeur van een muzikale vereniging voor wederzijdse hulp.

 

1883

De Gentenaar Albert Solvyns reist naar Havana. Hij maakt zich druk over het geringe aantal kerken en de levensduurte.

 

Nadat de nationale Cubaanse volksheld José Martí in New York contact maakte met Belgische emigranten, spreekt hij zich lovend uit over België. Hij ziet in het vrije en vruchtbare land een mogelijk model voor Cuba.

 

1897

In Luik, waar meerdere Cubanen studeren, wordt een openbaar debat gehouden waarvan de opbrengst wordt overgemaakt aan de strijders van de onafhankelijkheidsoorlog.

 

1900

Bij de stichting van de Sociedad Colombófila de La Habana wordt meteen een lot van de befaamde Belgische duiven besteld.

 

1905

De vrouw van Burggraaf Alphonso Vilain XIV, dient een eis tot schadevergoeding in, wegens de vernielingen, aangebracht door de rebellen, op haar erfgoed op Cuba, tijdens de onafhankelijkheidsoorlog.

 

1906

Charles Renoz krijgt zijn bevordering tot consul-generaal voor de Antillen, en Cuba.

 

1908

De Belgische onderneming van weduwe H. Alexander voert machines in en vertegenwoordigt Vieille Montagne en John Cockerill.

 

De architect K. Bastien heeft een bedrijf in Havana en de ingenieur Pierre Droeshout is in de suikerindustrie actief.

 

1909

Volgens de Cubaanse vertegenwoordiger in Brussel levert België 21 procent van de import aan suikermachines, naast spoorwegmateriaal en graniet. België levert ook de kasseien voor de aanleg van de wijk Vedado in Havana.

 

Violiste Marta de la Torre, uit Camagüey, studeert aan het conservatorium van Brussel.

 

1914

De Belgische architect Jean Beleau heeft een belangrijke rol in de bouw van het Centro Gallego, een paleis in Havana. Hij bedenkt de marmeren sculpturen in de gevel.

 

1918

Op initiatief van Juan Manuel, alumnus van de Luikse Rijksuniversiteit, keurt het Cubaanse parlement een wet goed die de 21ste juli uitroept tot nationale feestdag, “als blijk van hulde aan het dappere Belgische volk en zijn Rey-Caballero”.

 

1920

Een stukje van een van de belangrijkste straten van Havana, de Egido, in het verlengde van de Montserrate, wordt op 7 juni tot Avenida de Bélgica omgedoopt. (Pogingen tot naamsverandering in 'Patricio Lumumba' zullen in 1963 geen succes hebben.)

 

1924

België stuurt baron Cartier de Marchienne naar Cuba naar aanleiding van de huldiging van aftredende president Zayas.

 

In Miramar wordt begonnen met de bouw van een schitterende residentie. De welgestelde familie García Menocal y Deop zou er zijn intrek nemen tot de onteigening in 1959. Vanaf dan zal het droomhuis met de innemend mooie tuin bewoond worden door de Belgische ambassadeur.

 

1929

Het ‘Capitolio’ in Havana wordt voltooid. De kunstenaar Ricardo Struyf leverde bronzen sculpturen.

 

1937

Karel Jonckheere zwerft door Cuba, maar zijn studiebeurs laat hem niet toe het eiland grondig te verkennen. Terug thuis schrijft hij twee reisverhalen: ‘Cargo’ en ‘Terra Caliente’.

 

1939

Albert Durieux, directeur van het Belgische duivenblad Le Martinet, brengt de beste exemplaren van befaamde kwekers in veiligheid voor het dreigende oorlogsgeweld, door ze naar Cuba over te brengen.

 

Componist-pianist Joaquín Nin Castellanos uit Havana, vestigt zich in Brussel.

 

1942

De eerste diamantzaak op Cuba (Industria Cubana de Diamantes S. A.) wordt opgericht via Joodse connecties in België.

 

1951

Op officiële wijze wordt in Cuba de klassieke judo geïntroduceerd door de in België wonende meester Andrés Kolychkine Thompson.

 

1953

Suiker vertegenwoordigt 97 percent van de totale BLEU-invoer uit Cuba. De invoer uit het eiland bestaat uit ijzer- en staalproducten en textiel.

 

1958

De Cubaanse saxofonist Julián Fellové treedt met zijn band op tijdens de Wereld Expo in Brussel.

 

1959

Bij de triomfantelijke intocht van Fidel Castro in Havana, worden tijdens een toespraak duiven losgelaten. Eén Belgisch(?) exemplaar strijkt neer op zijn rechterschouder en blijft er uren zitten tot de spreker klaar is.

 

1960

Met een knal die kilometers in de omtrek van de haven van Havana te horen is, explodeert op 4 maart het Franse munitieschip La Coubre. Het schip bevatte zo'n 76 ton lichte Belgische geweren en granaten.

 

1961

De socialistische volksvertegenwoordiger Ernest Glinne gaat als eerste Belgische parlementariër (na de Revolutie) naar Cuba. Het ‘politiek toerisme’ vanuit ons land komt op gang.

 

1962

Auteur Guillermo Cabrera Infante is cultureel attaché van de ambassade in Brussel. Zijn chef Gustavo Arcos raakt eerst verliefd op een Vlaamse schone en later in ongenade bij het revolutionair regime.

 

In het stripverhaal ‘Het Wonderwolkje’ (Marc Sleen) houdt Castro een fulltime job aan het bijwonen van terechtstellingen.

 

"Cuba si! Vlammen over Cuba" vindt zijn weg naar de stichtelijke bibliotheken van de Vlaamse parochies. In dat werkje speelt broeder Norberto een brave ziekenverzorger, maar springt na de ontploffing van La Coubre als lid van een stootgroep de kerk in nood ter hulp.

 

1964

Cuba is de aanleiding voor een incident in de Belgische senaat. H. Godin tekent protest aan tegen 250.000 frank voor hulp aan slachtoffers van de tyfoon Flora. Senator Harmegnies merkt humorvol op dat het de hoogste tijd wordt om de baard van Castro af te scheren.

 

Uit Brugge, Hasselt en Luik vertrekken zes geestelijken naar Cuba. Niet voor lang, want na een rustgevende verlofperiode in België zal hun visum zonder reden geweigerd worden. (Naar eigen zeggen hadden zij in de provincie Camagüey teveel greep gekregen op hun vrouwelijke discipelen.)

 

1965

In ‘Signé Nick Jordan’, uitgegeven in Verviers, tekent André Fernez het verhaal van een ‘mensenjacht’ op Cuba volgens een beproefd thriller-scenario.

 

1967

Onder druk van de VS ziet de firma Clayson's Production af van de levering van 1250 polyvalente maaidorsers aan Cuba. Hugo Claus organiseert een protestmeeting.

 

De Cubaanse choreograaf Jorge Lefebre bindt zich professioneel aan het Ballet van Wallonië.

 

1968

Hugo Claus is op Cuba. Bij zijn thuiskomst zet hij het libretto ‘Hyperion en het geweld’ op papier. Het stuk gaat over Vietnam en bevat toespelingen op het leven van Che Guevara. Later creëert hij samen met Harry Mulish de collectieve opera: ‘Reconstructie’.

 

1971

Jef Geeraerts bezoekt het huis van Ernest Hemingway in Havana. Daar betast hij, dronken van sentiment, ‘Het Geweer’. Later raakt hij zijn kortgerokt negerinnetje kwijt in het Liefdesbos.

 

1972

Hergé tekent met "Tintin et les Picaros" een karikaturaal beeld van Cuba.

 

1976

Een groep Belgische deskundigen trekt naar Havana met de bedoeling technische en pedagogische assistentie te verlenen aan het Technologisch Instituut voor Maritiem Transport. De Stad Antwerpen speelt daarin een belangrijke rol.

 

1978

In Havana wordt het Wereldjeugdfestival gehouden. Vakbondsafgevaardigde (Sabena) Freddy Tack, tekenaar Gerald Alsteens, dichter Stefaan van den Bremt en de Waalse zanger Jacques-Yvan-Duchesne maken deel uit van de Belgische delegatie.

 

1979

In Santa Clara looft Fidel Castro de Belgische technici (firma Picanol) voor de bouw van een textielfabriek.

 

De Cubaanse componist Leo Brouwer draagt zijn werk: "Concierto di Liegi quasi una fantasía" op aan de stad Luik.

 

1980

De ondernemer Jaques Vanwyck uit Sint-Niklaas is actief op Cuba. Hij levert tienduizend miniwashes en vertegenwoordigt verschillende Europese firma's.

 

1981

Het boek ‘Cuba, onkruid in de achtertuin’ van Martin Braem rolt van de pers. Het is een eerste historisch-economische analyse van het postrevolutionaire Cuba.

 

1982

Twee belangrijke artiesten van de ‘nueva trova’, Silvio Rodríguez en Pablo Milanés, geven een succesrijk concert in Brussel.

 

1985

Hugo De Vos en Gaetan Pintelon slagen erin Cubaanse muntjes en honing in de uitstalramen van de Oxfam-winkels te krijgen.

 

Jos Chabert vliegt de eerste luchtverbinding van Cubana op Brussel in. Philippe Moureau ondertekent cultureel samenwerkingsakkoord.

 

1990

Bij uitgeverij EPO verschijnt het boek: ‘Cuba, mijn slinger is die van David’, van de auteurs Martin Braem en Maggy Doumen.

 

1993

Na zijn bezoek aan Cuba, kondigt Luc Dhoore initiatieven aan voor de stopzetting van de Amerikaanse blokkade tegen Cuba.

 

1994

‘De baard van Fidel’, van Jo Van Damme, laat een realistisch licht schijnen op Cuba.

 

Jan Hoet en Johan Anthierens trekken naar Cuba. Ze scharen zich achter het Oxfam-project 'Arte por Cuba' (kunst voor Cuba).

 

Meer dan honderd Cubanen bestormen de residentie van de Belgische ambassadeur in Havana. Paul Vermeirsch is in alle staten, maar hij kan van dichtbij kennis maken met de Cubanen waarvan hij ooit zou beweerd hebben dat ze door Fidel tot ezels waren gemaakt.

 

1995

Firma Deceuninck Plastics Industrie rijft een bestelling binnen van zo'n 64 miljoen frank. Het betreft de 1200 ramen voor het hotel Habana Libre.

 

Patrick Hostekint en Paula Sémer dienen in het parlement een voorstel in tegen de Anti-Cubaanse ‘wet-Helms Burton’

 

De journalist Dirk Vandersypen draait in Havana zijn bekroonde documentaire ‘Cuba 111’ over veertig gezinnen die proberen te overleven in een verloederde koloniale woning.

 

1996

Volgens de Cubaanse ambassade in België verblijven zo'n 150 Cubanen legaal in ons land. Een meerderheid is van het vrouwelijke geslacht en heeft een donkere huidskleur.

 

Lou Deprijck heeft vernomen dat de kostprijs van de opnamestudio's in Havana veel goedkoper zijn dan thuis. Hij loopt tijdens zijn bezoek vier open beenbreuken op en maakt kennis met de goedkope lokale gezondheidszorg.

 

1997

Vlaams Minister Luc Van den Bossche trekt op missie naar Cuba.

 

De twaalfjarige Nick Mermans wordt in Havana geopereerd voor een zeldzame oogaandoening. De arts opereerde voorheen ook Fidel Castro.

 

1998

In zijn voorwoord van het boek ‘De gok van Fidel, Cuba tussen socialisme en kapitalisme?’ van de auteur Marc Vandepitte, noemt Jaap Kruithof het “hartversterkend dat een Vlaamse intellectueel zich diepgaand inzet voor de verdediging van een socialistische zaak”.

 

Publicatie van de Belgische strip Jessica Blandy waarin de vrouwelijke personages er niet in slagen wegens de Cubaanse hitte en de machos hun kleren langer dan enkele pagina’s aan hun lijf te houden.

 

1999

Na een avondje stappen beklimmen twee Vlaamse studenten het standbeeld van José Martí in Havana, waarna ze in de cel belanden.

 

Minister Erik De Rycke legt aan Fidel Castro de werking en de voordelen van de Euro uit.

 

Een Belgische toerist neemt op Cuba een foto van de toekomstige vorsten Filip en Mathilde die daar op pre-huwelijksreis zijn.

 

2000

Koninklijk besluit over Belgische medefinanciering voor de sanering van de baai van Havana.

 

Het boek ‘Cubaanse nachten, onmiddellijke memoires’ van ex-ambassadeur op Cuba, Herman Portocarero in de kijker.

 

2001

Bij het Belgische gerecht wordt een klacht neergelegd tegen Fidel Castro.

 

De motortocht van Minister Louis Michel, door de straten van Havana, gaat in de Belgische pers niet ongemerkt voorbij.

 

2002

In de Cubaanse vakantieregio Varadero start een experiment met de Euro.

 

2003

De Vlaamse prof Spaanse literatuur, Rita De Maeseneer, publiceert "El festín de Alejo Carpentier". Met dit werk bevestigt ze haar relatie met de Cubaanse romanschrijver.

 

Even dreigde Steve Stevaert zijn vliegtuig in Havana te missen. Gelukkig gaf de Cubaanse president Fidel Castro de Vlaamse minister van Mobiliteit persoonlijk een lift.

 

2004

Renaat Landuyt is op Cuba. Hij begrijpt niet dat het eiland (waar tabak gloeiend actueel is) geen tabaksmuseum heeft, maar belooft er werk van te maken.

 

De Vlaming Youri Blieck publiceert ‘Mango, salsa & socialismo, een dag op Cuba’.

 

2005

België stuurt 1000 fietsen naar Cuba die de huisartsen daar mobieler moeten maken. Eddy Merckx doet oproep aan wielrenners om hun goede oude koersfietsen in te leveren voor verscheping naar het eiland.

 

Elke Willemsen raakt op Cuba betrokken bij een auto-ongeluk en krijgt drie jaar huisarrest in Havana.

 

2006

Katrien Demuynck krijgt in Cuba de onderscheiding ‘Felix Elmusa’ van de Cubaanse journalistenbond UPEC. Ze wordt gelauwerd als enige Europese voor haar inzet om de zaak van vijf Cubaanse politieke gevangenen in de VS bekend te maken.

 

2010

Belmondo (in het radioprogramma Radio 1) gaat op zoek naar sporen van Cuba in België en vindt een buste van de Cubaanse onafhankelijkheidsstrijder José Martí bij de bibliotheek van Anderlecht.

 

2011

Bij de uitgeverij Boloña (Havana) verschijnt het boek “Aventuras de un impresor flamenco en La Habana”. Het boek dat eerder in het Nederlands verscheen (Aangeblazen Goud) gaat over Carlos Habré, de in Gent geboren eerste drukker van het eiland.

 

2012

Na twee mislukte pogingen is het vandaag dan toch gelukt om Gladys Hernandez België uit te zetten, deze maal met behulp van de politie. Ondanks een geldig visum zat de Cubaanse zangeres sinds haar vlucht vanuit Cuba op Zaventem landde, in het gesloten asielcentrum in Steenokkerzeel.

 

2013

Dominique Gyselinck, een echte ambassadeur van de Cubaanse sigaren in België, en gelauwerd als “Man van de Cubaanse sigaar” opent een winkel in Gent.

 

2015

Opening in het Museo Nacional de Bellas Artes in Havana van de tentoonstelling ‘The Importance of Being...’ met recent werk van veertig Belgische kunstenaars.

 

De Waalse socialistische vakbond FGTB ligt onder vuur nadat bekend werd dat de leiding 60 metallo's trakteert op een snoepreis naar Cuba.

 

2016

Publicatie van een fotoboek over Havana van de fotograaf Carl Dekeyser, sinds 1994 lid van het beroemde fotoagentschap Magnum.

 

Vlaamse handelsmissie onder leiding van Geert Bourgeois naar Cuba. Vlamingen willen VS de pas afsnijden in Cuba.

 

Didier Reynders lauwert in Havana de stadshistoricus Eusebio Leal met de Leopoldsorde.

 

De Unesco plaatst tegelijkertijd de Afro-Cubaanse rumba als de traditie van het Belgische bier op de lijst van Werelderfgoed.